; ; 
Cuộc cách mạng 4.0 đã ảnh hưởng đến tất cả lĩnh vực của tổ chức. Xu hướng ứng dụng các nền tảng công nghệ trong quản lý vận hành các hoạt động của doanh nghiệp ngày càng được đẩy mạnh sử dụng. 
Hệ thống MES là gì

Đối với hoạt động sản xuất - Nền tảng cốt lõi của ngành công nghiệp, hệ thống MES đang dần chứng minh được giá trị của mình. Đây được đánh giá là một trong những giải pháp điều hành sản xuất tiên tiến trong xu thế chuyển đổi số doanh nghiệp đang được đẩy mạnh triển khai. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu hệ thống MES là gì? và những lợi ích hệ thống MES mang đến cho doanh nghiệp.

Nội Dung

1.Hệ thống MES là gì?

2.Chức năng cốt lõi của hệ thống MES

3.Hệ thống MES mang lại lợi ích gì cho doanh nghiệp?

4.Vì sao doanh nghiệp cần sử dụng hệ thống MES

5.Hệ thống quản lý sản xuất MES phù hợp với doanh nghiệp nào?

6.IoT có thể thay thế được hệ thống MES không?

7.Tương lai của hệ thống MES 4.0

Hệ thống MES là gì?

Hệ thống MES (Manufacturing Execution System) là một hệ thống quản lý sản xuất tích hợp tận dụng công nghệ để gia tăng tối đa hiệu quả vận hành của nhà máy. Hệ thống quản lý sản xuất MES tập trung vào giám sát khu vực sản xuất, theo dõi lịch sử và quản lý chất lượng sản phẩm theo thời gian thực.

Hệ thống giám sát và quản trị sản xuất MES giải phóng hoạt động sản xuất khỏi các quy trình thủ công. Phần mềm cung cấp các thông tin hữu ích để tối ưu hóa và theo dõi toàn bộ quá trình sản xuất từ khi bắt đầu đến khi kết thúc. Ngoài vai trò quản lý thông tin trong quá trình sản xuất của nhà máy, hệ thống MES trong sản xuất còn đóng vai trò là “cá thể” kết nối với hệ thống thông tin nội bộ của doanh nghiệp như: ERP, BI, Smart factory, tự động hóa. 

Chức năng cốt lõi của hệ thống MES

  1. Quản lý vòng đời sản phẩm: là việc quản lý tất cả các khía cạnh sản phẩm từ giai đoạn hình thành qua chu kỳ sống đến giai đoạn bị hủy bỏ. Đây là một tầm nhìn bao quát từ thu thập thông tin, con người, công nghệ, sản xuất, tiếp thị liên quan đến kế hoạch tổng thể của sản phẩm. 
  2. Lên kế hoạch sản xuất, phân bổ nguồn lực: lên kế hoạch sản xuất là thực hiện các hoạt động như thu thập thông tin, yêu cầu công việc để đáp ứng được yêu cầu sản xuất. Phân bổ nguồn lực là đăng ký, trao đổi và phân tích thông tin các nguồn lực, nhằm chuẩn bị đơn đặt hàng với các nguồn lực có đủ khả năng và tính sẵn sàng.
  3. Thiết lập lịch trình sản xuất: Phần mềm MES thiết lập lịch trình sản xuất theo những yêu cầu của bản kế hoạch sản xuất được tiếp nhận từ hệ thống phần mềm quản trị nguồn lực doanh nghiệp ERP
  4. Yêu cầu phối hợp các bộ phận: Các bộ phận như kinh doanh - logistics, bộ phận điều hành, thực thi sản xuất và các bộ phận liên quan đều được kết nối với nhau đảm bảo các dữ liệu được chia sẻ xuyên suốt, kịp thời trong toàn bộ quá trình. 
  5. Quản trị hoạt động sản xuất theo thời gian thực: MES thu thập và cập nhật toàn bộ dữ liệu của quá trình sản xuất theo thời gian thực. Thông qua việc kết nối với nền tảng IoT cho phép hệ thống quản lý dữ liệu về thời gian dừng máy, thời gian hoạt động của máy, số lượng sản xuất, sản lượng sản xuất. 
  6. Quản lý chất lượng: Ưu điểm của hệ thống MES là cho phép người dùng khai báo các tiêu chuẩn về chất lượng đối với nguyên vật liệu, thành phẩm, bán thành phẩm; xây dựng quy trình lấy mẫu và đánh giá kết quả kiểm thử và có các hoạt động điều chỉnh đối với từng bậc kết quả. Quy trình lấy mẫu có thể được thực hiện ở bất kỳ khâu nào trong hoạt động sản xuất. Các thông tin về chất lượng được lưu trữ trên phần mềm để phục vụ cho việc lập báo cáo chất lượng hoặc truy xuất thông tin về lô hàng khi cần.  
  7. Quản lý truy xuất nguồn gốc: Hệ thống MES chuyển hóa thông tin sản phẩm thành dạng mã QR code/mã vạch. Khi cần truy xuất nguồn gốc sản phẩm, người dùng chỉ cần sử dụng các công cụ quét mã tương thích. Chức năng quản lý truy xuất nguồn gốc cho phép người dùng có thể tra cứu tất cả thông tin về nhà sản xuất, thành phần sản phẩm, hạn sử dụng, đơn vị phân phối... 
  8. Quản lý thời gian máy dừng: MES đưa ra cảnh báo bảo trì, bảo dưỡng các thiết bị. Quản lý các luồng thông tin này giúp doanh nghiệp khai thác hiệu quả hiệu suất hoạt động của các thiết bị giảm thời gian ngừng, thời gian sửa chữa. 
  9. Thiết lập kế hoạch bảo trì: Từ việc quản lý dữ liệu của máy móc, phần mềm quản lý sản xuất sẽ tự động đưa ra các thông báo bảo trì, bảo dưỡng thiết bị khi cần thiết để gia tăng hiệu suất hoạt động của nhà máy. 
  10. Phân tích hiệu suất máy móc: Lợi ích của hệ thống MES trong sản xuất là giúp cải tiến quy trình hoạt động của nhà máy. Với phần mềm MES, những lỗi phát sinh hoặc những quy trình hoạt động không hiệu quả sẽ được phát hiện từ đó người dùng có thể đưa ra những phương án cải tiến phù hợp.
  11. MES tạo ra những mẫu dữ liệu, nắm giữ dữ liệu: Hệ thống MES được tích hợp với các hệ thống kỹ thuật, ERP mua sắm, hàng tồn kho và chi phí. Việc tích hợp này giúp hệ thống phối hợp để cung cấp những luồn kỹ thuật số về đặc điểm thiết kế kỹ thuật của sản phẩm với quy trình thực thi sản xuất. Ngoài ra hệ thống còn lưu trữ bản sao kỹ thuật cho từng đơn vị để thực hiện công tác bảo hành.

Hệ thống MES mang lại lợi ích gì cho doanh nghiệp?

Hệ thống điều hành sản xuất MES là một hệ thống quản lý sản xuất hiện đại, nhận phản hồi và yêu cầu phản ứng trong thời gian thực, cung cấp thông tin tại một nguồn duy nhất. Lợi ích của một hệ thống MES được thiết lập hoàn chỉnh có thể bao gồm:

  1. Tăng sự hài lòng của khách hàng: Hệ thống sản xuất thông minh sẽ giảm tối đa lỗi kỹ thuật, giảm thời gian thực hiện các đơn hàng, giảm chi phí sản xuất từ đó giảm giá thành. 
  2. Cải thiện tuân thủ quy định: Hệ thống giám sát hoạt động sản xuất MES giúp truy xuất nguồn gốc nguyên vật liệu và truy vết sản phẩm lỗi hỏng theo từng lô, từng bộ phận sản xuất. Ngoài ra, việc giám sát chất lượng cũng được thực hiện sát sao theo từng khâu trong quy trình thực hiện sản xuất.
  3. Điều khiển hiệu suất sản xuất: Hệ thống MES cho phép hiển thị hiệu suất thực của ca/dây chuyền sản xuất/nhà máy, các dữ liệu cụ thể về thời gian chết diễn ra ở đâu? khi nào? trong bao lâu sẽ giúp nhà máy cải thiện được hiệu suất. Nhà máy thông minh còn có chức năng thông báo cho nhân viên chủ chốt khi công việc gần hoàn thành, cho phép nhân sự nhập lệnh sản xuất, hỗ trợ lập kế hoạch tốt hơn cũng như phản ứng nhanh với các sự kiện bất ngờ. Ngoài ra, phần mềm MES giúp theo dõi hiệu quả thiết bị tổng thể, cho phép nhân viên vận hành tập trung vào các hoạt động cải tiến theo chu kỳ dựa trên cơ sở những thông tin chính xác. 
  4. Loại bỏ các thủ tục giấy tờ và các quy trình nhập dữ liệu thủ công
  5. Giảm chi phí lao động: Không phụ thuộc quá nhiều vào con người là ưu điểm của nhà máy thông minh. Nhờ hệ thống hiện đại, nhà máy không cần nhiều nguồn lực con người để thực thi sản xuất như trước, thay vào đó con người sẽ tập trung thực hiện những công việc kiểm soát, phân tích để nâng cao chất lượng sản xuất.
  6. Giảm hàng tồn kho WIP: Hệ thống MES sẽ cảnh báo khi ngưỡng hàng tồn kho gần đạt mức tối đa và khi hàng tồn kho gần chạm mức tối tiểu. Từ đó doanh nghiệp sẽ điều chỉnh lại kế hoạch sản xuất phù hợp. 
  7. Tăng hiệu suất sử dụng máy: Hệ thống giám sát vận hành máy móc MES đưa ra những thông báo bảo dưỡng thiết bị cho người dùng, từ đó máy móc luôn đảm bảo hiệu suất làm việc tốt nhất.

Vì sao doanh nghiệp cần sử dụng hệ thống MES?

Tại sao nên xây dựng hệ thống MES? Doanh nghiệp ngày càng phải đối mặt với nhiều thách thức đến từ môi trường  trong đó có sự cạnh tranh ngày càng gay gắt. Hướng đến quy trình sản xuất thông minh, quản lý dữ liệu theo thời gian thực, hệ thống điều hành sản xuất MES là giải pháp giúp doanh nghiệp hạn chế được những nguy cơ tiềm ẩn.

Có thể hiểu theo cách khác, triển khai hệ thống MES sẽ là sự lựa chọn hiệu quả nếu hoạt động sản xuất của doanh nghiệp bạn gặp một số lỗi dưới đây: 

  1. Độ trễ về thông tin: Mất nhiều thời gian để cập nhật những dữ liệu về hoạt động sản xuất dẫn đến việc đưa ra các quyết định không kịp thời hoặc kém hiệu quả. 
  2. Gặp khó trong truy xuất tài liệu: việc quản lý các tài liệu trên giấy tờ với số lượng lớn khiến người dùng mất rất nhiều thời gian để tìm kiếm hoặc truy xuất tài liệu khi cần, thậm chí trong một số trường hợp các tài liệu có thể bị mất. Điều này sẽ được khắc phục khi tổ chức sử dụng hệ thống MES trong sản xuất để quản lý tài liệu sản xuất.    
  3.  Khó kiểm soát các hoạt động sản xuất: Quy trình sản xuất bao gồm nhiều giai đoạn và sử dụng nguồn nhân lực đôi khi sẽ không kiểm soát được chặt chẽ toàn bộ quá trình này dẫn đến một số lỗi phát sinh. Với phần mềm MES thì hoàn toàn khác, mọi dữ liệu trong vận hành sản xuất đều được cập nhật liên tục giúp người quản lý có cái nhìn bao quát toàn bộ quá trình. Ngoài ra, việc theo dõi trên phần mềm trực quan còn giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, công sức.
  4.  Quá nhiều rủi ro hoặc phát sinh nhiều lỗi khi quản lý thủ công trên giấy tờ
  5.  Thiếu một hệ thống có thể kiểm soát toàn bộ các nguồn thông tin trong nhà máy 

Hệ thống quản lý sản xuất MES phù hợp với doanh nghiệp nào?

Cũng như bất kỳ hệ thống công nghệ nào khác, MES không dành cho tất cả các doanh nghiệp. Trước khi triển khai hệ thống điều hành sản xuất MES, tổ chức nên cân nhắc các vấn đề về sự phù hợp của hệ thống như: hoạt động sản xuất của doanh nghiệp có đủ lớn để cần ứng dụng MES hay không? Tỷ suất sinh lợi của doanh nghiệp có phù hợp khi đầu tư hệ thống MES hay không? 

Mô hình phần mềm MES trong sản xuất phù hợp với các quy trình làm việc với tính chất rất phức tạp bằng cách thu thập dữ liệu tự động khối lượng lớn, thực hiện theo đơn đặt hàng, lắp ráp rời rạc, quy trình hàng loạt,... Vì vậy, hệ thống thực điều hành sản xuất MES đang được sử dụng trong các ngành công nghiệp sản xuất, đặc biệt, được ứng dụng nhiều trong một số ngành như: chất bán dẫn, điện tử, thiết bị y tế, ô tô, hàng không vũ trụ, dược phẩm, kim loại, nhựa, v.v. 

IoT có thể thay thế được hệ thống MES không?

Để đáp ứng nhu cầu sản xuất thông minh, hệ thống MES ngày nay được tích hợp thêm nhiều nền tảng công nghệ như: trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây,... Cùng với đó, các hệ thống máy móc tự động và nền tảng IoT (Internet vạn vật) cũng đang được ứng dụng trong nhà máy thông minh giống như giải pháp quản trị sản xuất MES.   
Tuy nhiên, một mình nền tảng IoT chưa phải là tất cả những gì doanh nghiệp cần để quản lý hiệu quả hoạt động sản xuất. Phần mềm IoT gặp một số hạn chế về việc cung cấp bối cảnh hoạt động cho dữ liệu, không thể kích hoạt các hành động đối với dữ liệu và nền tảng này không được thiết kế để sắp xếp quy trình trong toàn bộ hoạt động sản xuất. 

Ngược lại với nền tảng mô hình IoT, hệ thống MES cung cấp các nền tảng giúp con người sắp xếp quy trình và kiểm soát các vòng lặp trong việc vận hành sản xuất. Vì vậy, mặc dù là một nền tảng công nghệ tiên tiến được phát triển sau, thế nhưng công nghệ Internet vạn vật (IoT) vẫn không thể thay thế vị trí của hệ thống MES trong sản xuất. 

Trong ngành công nghiệp sản xuất tiên tiến, hệ thống MES vẫn đóng vai trò trung tâm và cộng hưởng với các vệ tinh bổ trợ là các giải pháp IoT, điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo,... 

Với sự có mặt của công nghệ IoT trong mô hình sản xuất, hệ thống MES có thể làm việc và kết nối với nhiều loại thiết bị đa dạng như Mobile, công nghệ AR, thiết bị Wearable. Ngoài ra, MES cũng phát triển thêm các khả năng phân tích dự đoán, trực quan hóa dữ liệu khi tích hợp với nền tảng Internet vạn vật. 

Tương lai của hệ thống MES 4.0

Sự phát triển của công nghệ hứa hẹn sẽ mang đến những giải pháp quản lý hiệu quả cho hoạt động sản xuất nói riêng và toàn bộ doanh nghiệp nói chung. Dưới đây là 7 xu hướng phát triển đáng chú ý của hệ thống MES:

1. Thu thập dữ liệu tự động từ nền tảng IoT: Công nghệ kết nối hiện hiện đại cho phép truy cập và khai thác dữ liệu một cách nhanh chóng từ các khu vực sản xuất trong nhà máy. Dữ liệu được cập nhật một cách tự động trên phần mềm đảm bảo độ “mới” và giảm thiểu những lỗi thường gặp khi nhập liệu bằng tay. 

2. Sử dụng tài liệu điện tử: Xu hướng quản lý tài liệu điện tử đang dần được phát triển trên nhiều nền tảng và hệ thống quản lý sản xuất MES cũng không phải ngoại lệ. Giờ đây, việc tạo đơn hàng sản xuất và nhận thông tin kỹ thuật đã được thực hiện hoàn toàn trên nền tảng điện tử. Và chắc chắn, trong tương lai việc quản lý dữ liệu của hệ thống MES sẽ được phát triển một cách mạnh mẽ.  

3. Gia tăng khả năng tích hợp với các thiết bị: Hệ thống MES có thể tích hợp với nhiều thiết bị như máy tính bảng và các thiết bị phần cứng để nhập thông tin đầu vào.  

4. Tích hợp tốt hơn với các hệ thống: Không có gì ngạc nhiên khi hệ thống điều hành sản xuất MES cần phải được tích hợp với hệ thống quản trị nguồn lực doanh nghiệp (ERP). Điều này giúp quá trình sản xuất được thực hiện một cách khép kín với nguồn lực và yêu cầu đã đề ra. Hay nói cách khác, phần mềm ERP giúp định hướng kế hoạch triển khai cho hệ thống MES.    

5. Việc kết nối máy với hệ thống MES: Thông qua các nền tảng công nghệ tiên tiến như cảm biến và hệ thống liên lạc các dữ liệu về máy móc được thu thập một cách chính xác cho phép kiểm soát toàn bộ dây chuyền sản xuất theo thời gian thực. 

6. Hợp nhất dữ liệu và trực quan hóa: Công nghệ MES giúp tổng hợp tất cả dữ liệu trong một hệ thống chung giúp người quản lý sản xuất có một cách nhìn trực quan về quá trình sản xuất. 

7. Chức năng phân tích dữ liệu nâng cao giúp hệ thống MES thực thi các kế hoạch sản xuất theo định hướng dữ liệu. 

Hệ thống MES là một giải pháp giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sản xuất, gia tăng lợi thế cạnh tranh. Trong tương lai, giải pháp quản trị sản xuất sẽ hướng đến sự tích hợp, quản lý dữ liệu điện tử và khả năng phân tích trực quan để phù hợp với xu hướng chuyển đổi số doanh nghiệp. Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc triển khai hệ thống quản trị sản xuất, hãy liên hệ ngay MekongSoft qua hotline 09.1354.2025 - 09.4444.3558 để được các chuyên gia công nghệ giúp bạn tư vấn giải pháp và tháo gỡ các vướng mắc. Ngoài ra, nếu bạn có nhu cầu sử dụng phần mềm quản lý sản xuất cho doanh nghiệp, bạn có thể tham khảo bản dùng thử miễn phí dưới đây để trải nghiệm các tính năng tuyệt vời của phần mềm MekongSoft.




DMCA.com Protection Status