Quy trình quản lý dự án giao thông theo Nghị định 175/2024

Nghị định 175/2024/NĐ-CP quy định chi tiết về quản lý dự án đầu tư xây dựng, thay đổi cách phân định trách nhiệm giữa chủ đầu tư, tư vấn và đơn vị thi công trong các dự án giao thông. Với đặc thù tuyến dài, nhiều gói thầu và nhiều bên tham gia, quy trình quản lý dự án giao thông theo NĐ 175 đòi hỏi Ban QLDA phải kiểm soát chặt chẽ hơn ở từng giai đoạn, từ chuẩn bị đầu tư đến quyết toán. Bài viết hệ thống hóa toàn bộ quy trình bằng bảng và checklist để Ban QLDA có thể tra cứu và áp dụng ngay.

1. Nghị định 175/2024 thay đổi gì trong quản lý dự án giao thông?

NĐ 175 quy định rõ nguyên tắc: Đơn vị nào thực hiện công việc thì chịu trách nhiệm về kết quả, Ban QLDA thực hiện kiểm tra thì chịu trách nhiệm về chất lượng kiểm tra. Điểm mới lớn nhất là hình thức thuê tư vấn quản lý dự án tại Điều 24 và Điều 28.

So sánh nhanh trước và sau NĐ 175:

2. Quy trình quản lý dự án giao thông theo NĐ 175 gồm những bước nào?

Quy trình gồm 4 giai đoạn: Chuẩn bị đầu tư, thực hiện dự án, nghiệm thu bàn giao, quyết toán. Mỗi giai đoạn có đầu ra pháp lý và kỹ thuật riêng, gắn với trách nhiệm cụ thể của Ban QLDA.

Bảng tổng hợp 4 giai đoạn:

Ví dụ thực tế: Dự án đường vành đai đô thị

Ở giai đoạn chuẩn bị đầu tư, thiết kế cơ sở phải cân đối đồng thời 3 yếu tố: Lưu lượng giao thông dự báo, quy hoạch đô thị và khả năng giải phóng mặt bằng. Sai lệch ở bước này thường kéo theo điều chỉnh thiết kế ở giai đoạn thực hiện, làm phát sinh chi phí và chậm tiến độ toàn tuyến.

3. Chức năng nhiệm vụ ban QLDA giao thông theo từng giai đoạn là gì?

Ban QLDA chịu trách nhiệm kiểm tra pháp lý, kỹ thuật và tài chính xuyên suốt dự án, không phó mặc hoàn toàn cho tư vấn. Nhiệm vụ cụ thể thay đổi theo từng giai đoạn.

Dưới đây là checklist nhiệm vụ theo giai đoạn:

Chuẩn bị đầu tư:

- Tổ chức lựa chọn tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi

- Thẩm định nội bộ trước khi trình cấp có thẩm quyền

- Kiểm tra thủ tục đất đai, môi trường đúng trình tự

Thực hiện dự án:

- Quản lý hợp đồng thi công theo mốc tiến độ

- Kiểm tra độc lập chứng chỉ chất lượng vật liệu đầu vào

- Đối chiếu khối lượng thực tế với hồ sơ thanh toán

Nghiệm thu, bàn giao:

- Nghiệm thu theo từng phân đoạn tuyến

- Lập hồ sơ hoàn công cho từng cấu kiện (nền, mặt đường, cầu cống, ATGT)

Quyết toán:

- Tổng hợp hồ sơ pháp lý, kỹ thuật, thanh toán

- Rà soát khớp nối giữa các loại hồ sơ trước khi trình duyệt

Cảnh báo thực tế: Nếu Ban QLDA phó mặc việc kiểm tra chứng chỉ vật liệu hoàn toàn cho tư vấn giám sát mà không đối chiếu độc lập, khi phát hiện sai phạm sẽ khó xác định trách nhiệm thuộc về ai.

4. Ban QLDA giao thông và giám sát thi công cần phối hợp ra sao?

Giám sát thi công phải kiểm tra thường xuyên, liên tục, có hồ sơ ghi nhận tại từng thời điểm. Ban QLDA cần kiểm tra chéo, không chỉ dựa vào báo cáo định kỳ một chiều từ tư vấn.

So sánh tần suất báo cáo và rủi ro phát hiện sai phạm:

Checklist phối hợp giám sát thi công:

- Thiết lập cơ chế kiểm tra chéo giữa Ban QLDA và tư vấn giám sát

- Yêu cầu báo cáo hiện trường theo ngày đối với hạng mục trọng yếu

- Phối hợp phương án phân luồng, cảnh báo an toàn với đơn vị thi công (đặc biệt với tuyến đang khai thác)

- Lưu vết đầy đủ nhật ký thi công, biên bản kiểm tra hiện trường

5. Quản lý chi phí và thanh toán trong quy trình quản lý dự án giao thông theo NĐ 175 như thế nào?

Chi phí và thanh toán chỉ được duyệt theo khối lượng thực tế đã nghiệm thu, không tạm ứng vượt mức và không thanh toán khống. Đây là nội dung thanh tra, kiểm toán thường rà soát kỹ nhất với dự án vốn ngân sách.

Checklist kiểm soát chi phí và thanh toán:

- Đối chiếu khối lượng thanh toán với biên bản nghiệm thu từng hạng mục

- Kiểm tra hồ sơ thanh toán khớp với nhật ký thi công cùng thời điểm

- Giới hạn mức tạm ứng theo đúng tỷ lệ quy định trong hợp đồng

- Lưu trữ đầy đủ chứng từ gốc cho mỗi lần thanh toán, tránh thất lạc khi quyết toán

Bảng lỗi thường gặp khi kiểm soát chi phí:

6. Rủi ro thường gặp trong quy trình quản lý dự án giao thông và cách phòng ngừa

Bốn nhóm rủi ro chính là: hồ sơ pháp lý không đồng bộ, chậm tiến độ do giải phóng mặt bằng, chất lượng công trình không đạt, và không xác định được trách nhiệm khi có sai phạm.

Bảng rủi ro và biện pháp phòng ngừa:

7. Tổng kết quy trình quản lý dự án giao thông theo NĐ 175

Quy trình gồm 4 giai đoạn với trách nhiệm phân định rõ giữa tư vấn và Ban QLDA, đòi hỏi kiểm tra chéo thay vì phụ thuộc báo cáo một chiều. Ban QLDA giao thông nắm vững checklist nhiệm vụ theo từng giai đoạn sẽ giảm đáng kể rủi ro pháp lý, tiến độ và chất lượng công trình.

Checklist nhanh trước khi triển khai một dự án giao thông theo NĐ 175:

- Xác định rõ hình thức quản lý dự án (tự thực hiện hoặc thuê tư vấn theo Điều 24, 28)

- Thiết lập cơ chế phê duyệt 2 lớp, không để tư vấn tự duyệt

- Số hóa hồ sơ pháp lý, kỹ thuật, thanh toán ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư

- Áp dụng kiểm tra chéo giữa Ban QLDA và tư vấn giám sát tại hiện trường

- Lưu vết đầy đủ quyết định, phê duyệt để truy vết trách nhiệm khi cần

Nếu Ban QLDA đang tìm cách hệ thống hóa quy trình này một cách bài bản hơn, có thể tham khảo thêm các giải pháp công nghệ hỗ trợ quản lý dự án hiện đang được nhiều đơn vị áp dụng.

Câu hỏi thường gặp về ban quản lý dự án giao thông

NĐ 175/2024 áp dụng cho những loại dự án giao thông nào? 

Áp dụng cho các dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông sử dụng vốn thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Xây dựng, bao gồm cả vốn đầu tư công và các hình thức đầu tư khác.

Ban QLDA giao thông có bắt buộc phải thuê tư vấn quản lý dự án không? 

Không bắt buộc. Ban QLDA có thể tự thực hiện nếu đủ năng lực, hoặc thuê tư vấn theo Điều 24, Điều 28 tùy quy mô dự án.

Trách nhiệm giữa tư vấn và Ban QLDA được phân định như thế nào khi có sai phạm? 

Đơn vị trực tiếp thực hiện công việc chịu trách nhiệm về kết quả; Ban QLDA chịu trách nhiệm về chất lượng kiểm tra, giám sát của mình, dựa trên hồ sơ và biên bản lưu trữ.

Giai đoạn nào trong quy trình dễ phát sinh rủi ro nhất? 

Giai đoạn thực hiện dự án, đặc biệt là thi công và giám sát thi công, do liên quan trực tiếp đến chất lượng, tiến độ và chi phí.

>> Bài viết liên quan:

- Ban QLDA giao thông theo Nghị định 175/2024: Trách nhiệm, rủi ro và cách kiểm soát hiệu quả

- Phần mềm Ban QLDA đầu tư xây dựng: 7 tiêu chí chọn đúng theo Nghị định 175/2024

- Ban QLDA giao thông là gì? Phân biệt với ban QLDA đầu tư xây dựng

- Giải pháp phần mềm Ban QLDA giao thông: Case study số hóa theo Nghị định 175

Liên hệ MekongSoft để được tư vấn miễn phí

Công ty Cổ phần Phần mềm Mekong

Địa chỉ: Tòa nhà Orbital 2.0, Lô 32B, đường số 3, CVPM Quang Trung, P.Trung Mỹ Tây, TP.HCM

Hotline: 0944 443 558

Mail: support@mekongsoft.com.vn​

Website: https://mekongsoft.com.vn